Radiologiepraktijk in hybride houtconstructie

RASA

Na een lange zoektocht vond Niels Favoreel op amper 140 meter van zijn oude praktijkruimte het ideale pand voor zijn nieuwe radiologiepraktijk. De ruime parkeergelegenheid vooraan was een grote troef, maar het vergde verbeeldingskracht om in de donkere, industriële loods een warme, uitnodigende praktijk te zien. Een nieuwe voorbouw in hout bleek de oplossing. 

Architect
KRAS architecten

Slim hergebruik en doordacht ontwerp 

Dat idee kwam van KRAS architecten: "Het pand bestond uit twee bouwvolumes. Al snel bleek dat we de gemetste constructie vooraan zouden moeten afbreken. De ruimtes waren te klein en de vele dragende muren beperkten de mogelijkheden", vertelt architect Bart Willemijns. "Maar de achterliggende loods had een open structuur, en bood wel potentieel. Die bleef behouden en kreeg een volledig nieuwe voorbouw in hout." 

Het voordeel? Architect en opdrachtgever kregen een blanco canvas om een logisch en functioneel ontwerp uit te werken. "Ik had wel een idee van waar het secretariaat, de wachtzaal, kleedcabines en onderzoeksruimtes moesten komen," zegt radioloog Niels, "maar de plannen werden toch verschillende keren herwerkt voor we het gevoel hadden dat patiënten en medewerkers zich echt op een zo efficiënt en aangenaam mogelijke manier door het gebouw konden bewegen." 

Medisch, maar menselijk 

Een ziekenhuissfeer was absoluut te vermijden. RASA moest aanvoelen als een warme en uitnodigende plek. Licht, groen en natuurlijke materialen spelen daarin een sleutelrol. Met slechts één open gevel was het een uitdaging om voldoende daglicht binnen te brengen. Daarom werd de voorgevel volledig opengewerkt.  

Achteraan maakte een stukje loods plaats voor een patio, zodat ook daar natuurlijk licht het gebouw binnenstroomt. Zowel deze binnenplaats als een grote patio vooraan werden rijkelijk beplant. Zo hebben bezoekers en medewerkers voortdurend zicht op een groene buitenomgeving. Een groendak versterkt dat effect en verhoogt de klimaatbestendigheid van het gebouw. "De planten zijn pas dit najaar aangeplant, maar binnen een jaar of twee moet dit een kleine groene oase zijn in het hart van Sint-Amandsberg", vertelt Niels.  

Meer hout, minder stress 

Voor KRAS architecten was houtbouw een evidente keuze. "We moeten met z'n allen op zoek naar manieren om duurzamer te bouwen", vindt Bart. "Circulariteit en CO2-reductie zijn voor ons belangrijke principes en houtbouw komt daar in veel gevallen aan tegemoet. We proberen ook onze bouwheren daarvan te overtuigen. Hier is dat alvast gelukt." 

"Ik kon me inderdaad meteen in dat voorstel vinden", vult Niels aan. "Omdat het een snelle bouwmethode is. De oude praktijk barstte uit zijn voegen, dus we wilden zo snel mogelijk verhuizen. Maar vooral omdat de warme, natuurlijke uitstraling helemaal paste bij de sfeer die we wilden creëren." 

Constructie- en afwerkingsmateriaal in één 

Net daarom bleef het hout ook binnenin zichtbaar. De houten structuur van de vliesgevel doet via een verlengd venstertablet bijvoorbeeld dienst als handige zitbank. En de houten trap en ontvangstbalie maken het warme interieur al voelbaar vanop straat. "Aan de witte aluminium gevel zie je meteen dat het om een medische praktijk gaat," zegt Bart, "maar het groen en het hout, dat als het ware naar buiten spat, bieden daar tegengewicht aan." 

Woema leidde de uitvoering van de gesloten ruwbouw in goede banen. Na een nauwkeurige 3D-opmeting werkten we het ontwerp tot in het kleinste technische detail uit in BIM. Zo werden potentiële problemen meteen zichtbaar en verliep het bouwproces vlot. "Die grondige voorbereiding was cruciaal," benadrukt Bart, "er waren bijvoorbeeld enkele moeilijke ventilatiedoorvoeren die anders op de werf voor problemen konden zorgen." 

Pionieren in brandveilige houtbouw 

De technische uitwerking vroeg de nodige creativiteit. Als semipubliek gebouw moest RASA voldoen aan strenge eisen op vlak van brandveiligheid. De wanden en daken moeten minstens een uur brandstabiel zijn. Hoewel houtbouw daar perfect aan kan voldoen, is de attestering in België nog in volle ontwikkeling. Er zijn nog maar weinig gestandaardiseerde, officieel geteste oplossingen beschikbaar. We moesten een oplossing op maat uitwerken. 

De dragende houten vliesgevel werd op strategische plaatsen versterkt met onzichtbaar ingewerkte staalkolommen, voorzien van een brandwerende coating. Zo werd voldaan aan zowel de technische als esthetische eisen, want KRAS wilde de stijlen zo slank mogelijk houden. Gelamineerde balken boven de gevel vangen de daklast op. Aan de buitenzijde werd de constructie afgewerkt met aluminium vulpanelen. 

Slimme combinatie van CLT en houtskeletbouw 

Als je enkel naar brandweerstand kijkt, is CLT een veilige keuze: massief hout beantwoordt al snel aan de normen. Maar hier speelden ook andere factoren mee. "Een radiologiepraktijk moet ook voldoen aan strenge eisen op het vlak van stralingsbescherming. En dan zijn er nog de EPB- en akoestische eisen, en moet ook een hoog ventilatiedebiet mogelijk zijn", legt Bart uit. "Met houtskeletbouw vielen al die puzzelstukjes op hun plaats. Bovendien was het budgetvriendelijker." 

Daarom werden CLT en houtskeletbouw gecombineerd ingezet. Voor de houtskeletwanden zochten we samen met Behecon naar een brandveilige opbouw. "Omdat houtskeletwanden bestaan uit slanke houten stijlen, moesten we extra maatregelen nemen", licht Dries Desmijter van Behecon toe. "De wanden werden afgewerkt met brandwerende gipsvezelplaten die het vuur de eerste 30 minuten tegenhouden. Daarna neemt de houtstructuur het over, want die houdt ook nog eens een half uur stand."  

Budgettaire spreidstand 

Dankzij de doorgedreven prefabricage van de wanden en vliesgevel verliep de montage snel. Na een drietal weken stond er al een wind- en waterdichte ruwbouw.  

"In de uitvoeringsfase schoten de houtprijzen plots de hoogte in", vertelt Bart. "Door voortdurend te overleggen en bij te sturen, sloegen we erin die kosten elders te compenseren. Dan is het natuurlijk fijn als je aan het einde van de rit aan de opdrachtgever kunt melden dat alles binnen budget is gelukt. Die constructieve houding typeert Woema. Ze zoeken altijd mee naar oplossingen, en dat is goud waard bij een complexer project als dit", rondt Bart af. 

Ook Niels kijkt tevreden terug. "Woema aanstellen als algemeen aannemer was een goede beslissing. Ik had het veel te druk om alles zelf op te volgen. Zij hebben alles in goede banen geleid, mijn vragen werden altijd vlot beantwoord, en als er iets was, werd het snel, correct en zonder gedoe opgelost."